“`html

“Trol” Kavramının Yeniden Değerlendirilmesi

“Trol” terimi, bireylerin internet ortamında diğer kullanıcıları yanıltma, rahatsız etme veya provoke etme amacıyla alaycı ve bazen hakaret içeren yorumlar yapmasını tanımlar. Bu kavram, özellikle X (Twitter) gibi sosyal medya platformlarının günlük yaşamımıza entegre olduğu 2010’lu yılların başlarından bu yana popülerlik kazandı. Aynı zamanda, bu dönemde trol faaliyetlerinin siyasete de sızmaya başladığı gözlemlendi. AKP tarafından yönetildiği öne sürülen ve hükümeti destekleyen anonim hesapların artmasıyla birlikte, bu hesaplar “Aktrol” olarak adlandırılmaya başlandı.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi İddianamesi ve Trol Faaliyetleri

“Trol” kavramı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) hakkında hazırlanan güncel bir iddianame ile tekrar gündeme getiriliyor. İddianamede, 15 sosyal medya hesabının yaptığı paylaşımlar, “örgüt lehine manipülatif faaliyet” olarak değerlendirilerek suçlama konusu haline gelmiştir. “Eylem 19” başlıklı bölümde ise reklamcı Emrah Bağdatlı’nın, Karpuz Medya adlı şirket aracılığıyla bazı sosyal medya hesaplarına para aktardığı ve bu yolla belediye içerisinde “trol yapılanmasını” finanse ettiği ileri sürülüyor.

Kaçınılmaz biçimde, İBB’nin resmi X hesabı ve aynı zamanda CHP Grubu’nun resmi hesabının da aralarında bulunduğu bazı şüpheli hesapların iddianamedeki paylaşımları, siyasi eleştiri ve yolsuzluk iddialarını gündeme getirmektedir.

İddianamedeki Öne Çıkan Paylaşımlar

İddianamede, toplamda 23 sosyal medya paylaşımının suç unsuru taşıdığı belirtiliyor. Bunlar arasında, AKP’li Mücahit Birinci tarafından gündeme getirilen, İBB soruşturmasında tutuklu bir şüphelinin 2 milyon dolar karşılığında tahliye olabileceği iddiasını içeren eleştirel paylaşımlar dikkat çekiyor. “İBB borsası” olarak adlandırılan bu olayda, hakaret içermeyen 10 tweet yer almakta.

5 Kasım 2023’teki CHP’nin 38. Olağan Kurultayı’na ilişkin olarak, dönemin genel başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun seçim yarışından çekilmesini önerdiği bilgiyle beraber, gözaltına alınan öğrencilerin durumu ve sahte diploma skandalıyla ilgili tweet’ler de iddianamede öne çıkıyor.

Savcılık, “trol” olarak sınıflandırılan hesapların ifade özgürlüğü sınırlarını aşan, hakaret içeren veya nefret söylemi barındıran paylaşımlar üretmediğini, tüm içeriklerin bilgi verme veya siyasi eleştiri maksatlı olduğunu vurgulamaktadır.

Trol Faaliyetlerinin Tarihsel Arka Planı

İBB iddianamesinde, siyasi eleştirilerin “trol faaliyeti” olarak suçlanmasına rağmen, geçmişte iktidarı destekleyen içeriklerin daha ciddi siyasi sonuçlara neden olduğu olaylar yaşanmıştır. Örneğin, dönemin Başbakanı Ahmet Davutoğlu’nun 2017 yılında istifa ettirilmesi gibi önemli durumlarda da anonim hesapların etkili olduğu iddia edilmiştir.

Öne Çıkan Tarihler ve Olaylar

Mart 2014: Sümeyye Erdoğan, Mustafa Varank ile olan görüşmesinde, “trollere” yönelik kampanyaya destek istemiştir.
Ağustos 2014: Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, kendisini hedef alan trol hesaplarının kimliğini araştırmaya başlamıştır.
Mayıs 2015: BBC Türkçe, “Yeni Türkiye Dijital Ofisi”ni ziyaret ederek trol faaliyetlerine dair bilgiler sunmuştur.
Ekim 2015: Hafıza Kolektifi, Twitter’daki “Aktroller” olarak bilinen hesapların ağlarını incelemiştir.
29 Ocak 2016: Bülent Arınç, CNN Türk’te trol hesapların varlığını kabul etmiştir.
12 Ocak 2023: Ahmet Davutoğlu, Süleyman Soylu’nun trol ordusu olduğu iddialarını yinelemiştir.

Yargının Çifte Standardı

İBB iddianamesi, siyasi eleştiri ve yolsuzluk iddiaları üzerine yapılan, hakaret içermeyen sosyal medya paylaşımlarının trol olarak suçlanması, adalet sistemindeki çift standardı gözler önüne sermektedir. Yıllarca iktidar çevrelerinden yönetilen “Aktrol” şebekelerinin çok sayıda nefret söylemi üretmesine rağmen, bu konuda herhangi bir yasal işlem yapılmamıştır.

Bu durum, Türkiye’de yargının iktidara yakın olanlar için bir koruma mekanizması haline geldiğini, muhaliflere karşı ise en küçük eleştirinin bile suçlama konusu yapıldığını göstermektedir. Trol kavramının şimdi muhalefeti suçlamak için kullanılması, yargı bağımsızlığına olan güveni zedelemekte ve adaletin sağlanmasında büyük bir engel teşkil etmektedir.